Πόσο στοιχίζει ο πόλεμος στο Ιράν για Ισραήλ και ΗΠΑ: Καμπανάκι για απώλειες δισεκατομμυρίων
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν, που διανύει την έκτη μέρα του, δείχνει να προκαλεί σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις τόσο στο Ισραήλ όσο και στις ΗΠΑ.
Η εβδομαδιαία ζημία για την ισραηλινή οικονομία μπορεί να φτάσει σε αρκετά δισεκατομμύρια σέκελ, ενώ την ίδια ώρα οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ έχουν ήδη προκαλέσει κόστος δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, με την αβεβαιότητα για το επόμενο στάδιο των πολεμικών επιχειρήσεων να προκαλεί προβληματισμό τόσο στο εξωτερικό, όσο και στο εσωτερικό των δύο χωρών.
Ισραήλ: Οι οικονομικές συνέπειες των περιορισμών
Σύμφωνα με τους Times of Israel, το Υπουργείο Οικονομικών προειδοποιεί ότι η ισραηλινή οικονομία χάνει περίπου 9,4 δισεκατομμύρια σέκελ εβδομαδιαίως ($3 δισ.), αν οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί παραμείνουν σε ισχύ. Η επιστολή του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου, Ιλάν Ρομ, προς τον επικεφαλής της IDF Home Front Command, Ματζ. Γεν. Σάι Κλάπερ, ζητούσε να χαλαρώσουν οι περιορισμοί και να ανοίξουν σταδιακά επιχειρήσεις και χώροι εργασίας από την Πέμπτη.
Οι περιορισμοί είχαν τεθεί μετά την κοινή επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ κατά του Ιράν το Σάββατο και περιλαμβάνουν απαγόρευση όλων των συγκεντρώσεων, εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και μη απαραίτητων εργασιών, ενώ τα σχολεία παραμένουν κλειστά και οι υπάλληλοι υποχρεούνται σε τηλεργασία. Η IDF Home Front Command είχε ανακοινώσει ότι οι περιορισμοί θα ισχύσουν μέχρι το Σάββατο το βράδυ, μετά από νέα εκτίμηση της κατάστασης.
Ο Ρομ πρότεινε τη μετάβαση στο «πορτοκαλί επίπεδο συναγερμού», που επιτρέπει περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα κοντά σε προστατευμένους χώρους, ενώ τα σχολεία παραμένουν κλειστά. Με αυτόν τον τρόπο, η εβδομαδιαία ζημία εκτιμάται στα 4,5 δισεκατομμύρια σέκελ ($1,5 δισ.), λιγότερο από το ήμισυ του κόστους του κόκκινου επιπέδου.
Ο Δρορ Λιτβάκ, Διευθύνων Σύμβουλος της Manpower Group Israel, δήλωσε ότι οι εργοδότες που διαθέτουν ασφαλείς χώρους μπορούν και πρέπει να ανοίξουν τις πόρτες για όποιον εργαζόμενο θέλει να επιστρέψει, προσθέτοντας ότι η εργασία παρέχει οικονομική ασφάλεια και ψυχολογική στήριξη για τους εργαζόμενους.
ΗΠΑ: Το οικονομικό κόστος και η στρατηγική αβεβαιότητα
Όπως αναφέρει το Fortune, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο Ιράν έχουν ήδη προκαλέσει τεράστιο οικονομικό κόστος, με εκτιμήσεις που φτάνουν έως $210 δισεκατομμύρια. Στην εκτίμηση περιλαμβάνονται στρατιωτικά έξοδα έως $95 δισ., καθώς και διαταραχές στο εμπόριο, τις αγορές ενέργειας και τις διεθνείς χρηματοοικονομικές συνθήκες. Η παράταση της σύγκρουσης ή η εμπλοκή περισσότερων παραγόντων θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά το κόστος.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι αρχικές επιθέσεις σκότωσαν μέχρι 48 ηγετικά στελέχη του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, αλλά χαρακτήρισε τη στρατηγική ως «όχι πόλεμο αλλαγής καθεστώτος». Παράλληλα, τόνισε τον κίνδυνο ότι μετά την απομάκρυνση της ηγεσίας θα μπορούσε να αναλάβει κάποιος ίσως εξίσου κακός ηγέτης, λέγοντας ότι «το χειρότερο σενάριο θα ήταν να βάλουμε κάποιον που δεν είναι καλύτερος από τον προηγούμενο».
Η έλλειψη σαφούς στρατηγικού σχεδίου έχει προκαλέσει κριτική από νομοθέτες και διεθνείς συμμάχους. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τιμ Κέιν δήλωσε ότι «είναι σαν να σπάμε όλο το κινεζικό σερβίτσιο και εσείς αποφασίζετε πώς θα το ξαναστήσετε», ενώ ο Ρεπουμπλικάνος Άνταμ Σμιθ χαρακτήρισε την προσέγγιση «εξαιρετικά κοστοβόρα».
Οι αντιδράσεις συμμάχων περιλαμβάνουν την άρνηση της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου να συμμετάσχουν στις αρχικές επιθέσεις. Ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντεθ δήλωσε ότι ο πόλεμος αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου, με τον Τραμπ να απειλεί εμπορικά αντίποινα.
Η δημοσιογράφος Anne Applebaum σημείωσε ότι η έλλειψη στήριξης στην ιρανική κοινωνία των πολιτών μπορεί να αφήσει κενό εξουσίας, το οποίο θα μπορούσαν να καλύψουν αποσχιστικές ή φανατικές ομάδες των Φρουρών της Επανάστασης. Επιπλέον, η μείωση της χρηματοδότησης προς την «Φωνή της Αμερικής», που παρείχε ειδήσεις στα περσικά, δημιούργησε εμπόδια στην ενημέρωση των Ιρανών πολιτών.
