Οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο να προχωρήσουν σε «χειρουργικά πλήγματα» εναντίον αξιωματούχων και στρατιωτικών διοικητών υψηλής αξίας του Ιράν, τους οποίους θεωρούν υπεύθυνους για τη δολοφονία χιλιάδων διαδηλωτών στη χώρα, σύμφωνα με αξιωματούχο χώρας του Κόλπου που γνωρίζει τις σχετικές συζητήσεις.
Όπως ανέφερε στο Middle East Eye (MEE) η ίδια πηγή, τα πλήγματα θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν ακόμη και μέσα στην εβδομάδα, αν και το χρονοδιάγραμμα παραμένει ρευστό.
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης επικρατεί έντονη αναταραχή, με τις συζητήσεις να χαρακτηρίζονται «χαοτικές», καθώς υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες για τις πιθανές συνέπειες και τα αντίποινα που θα μπορούσε να εξαπολύσει η Τεχεράνη.
Σενάρια στρατιωτικής επέμβασης και προσωρινή αποκλιμάκωση
Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να εξετάζει εδώ και σχεδόν έναν μήνα στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, επικαλούμενη τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, που –σύμφωνα με αναφορές– έχει οδηγήσει στον θάνατο χιλιάδων πολιτών από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Αφού αρχικά κάλεσε τους διαδηλωτές να «καταλάβουν» κρατικούς θεσμούς, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να κάνει πίσω, δηλώνοντας ότι «οι δολοφονίες έχουν σταματήσει».
Η κίνηση αυτή ήρθε μετά από έντονες πιέσεις χωρών του Κόλπου –μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν– που τάχθηκαν ανοιχτά κατά μιας στρατιωτικής επίθεσης.
Ωστόσο, πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι και αναλυτές εκτιμούν ότι οι δηλώσεις Τραμπ δεν σηματοδοτούν το τέλος της αμερικανικής εμπλοκής, αλλά μια προσωρινή παύση.
Παρόμοια τακτική είχε ακολουθήσει και στην περίπτωση της Βενεζουέλας, πριν δώσει τελικά εντολή για επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο.
Πρώην αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε στο MEE ότι ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει τον στόχο της «αλλαγής καθεστώτος» στην Τεχεράνη.
Την εκτίμηση αυτή συμμερίζεται και η Ράντα Σλιμ, επικεφαλής του προγράμματος Μέσης Ανατολής του Stimson Center, η οποία χαρακτήρισε την αποκλιμάκωση «προσωρινή».
Κορύφωση στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή
Στρατιωτικά, οι ΗΠΑ εμφανίζονται σήμερα σε ισχυρότερη θέση για να πλήξουν το Ιράν απ’ ό,τι στις αρχές Ιανουαρίου. Σύμφωνα με πρώην Αμερικανό αξιωματούχο, η Ουάσινγκτον έχει προχωρήσει σε αναπλήρωση αποθεμάτων αντιαεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων που είχαν εξαντληθεί κατά τον 12ήμερο πόλεμο Ιράν–Ισραήλ τον Ιούνιο, αν και παραμένουν περιορισμοί λόγω της ταυτόχρονης στήριξης προς την Ουκρανία.
Ο Τραμπ έχει διατάξει την αποστολή επιπλέον πολεμικών αεροσκαφών, συστημάτων αεράμυνας και πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή. Το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln έχει ήδη αναπτυχθεί στην περιοχή, όπως ανακοίνωσε τη Δευτέρα η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), αφού απέπλευσε από τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Άποψη του Αμερικανικού αεροπλανοφόρου Abraham Lincoln
US Navy
«Έχουμε μια μεγάλη δύναμη που κατευθύνεται προς το Ιράν. Θα προτιμούσα να μη συμβεί τίποτα, αλλά τους παρακολουθούμε πολύ στενά», δήλωσε ο Τραμπ επιστρέφοντας στην Ουάσινγκτον από το Νταβός.
Το Abraham Lincoln μεταφέρει μαχητικά F-35 και F/A-18, καθώς και αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου EA-18G Growler, συνοδευόμενο από αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους.
Παράλληλα, ανοικτές πηγές παρακολούθησης πτήσεων αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει μοίρα μαχητικών F-15 στην αεροπορική βάση Μουάφακ Σάλτι στην Ιορδανία.
Αντιδράσεις χωρών της περιοχής και φόβοι κλιμάκωσης
Η ανάπτυξη δυνάμεων στην Ιορδανία δίνει εναλλακτικές επιλογές στην Ουάσινγκτον, καθώς χώρες του Κόλπου έχουν απαγορεύσει τη χρήση του εναέριου χώρου και των βάσεών τους για επιθέσεις κατά του Ιράν – απαγόρευση που ισχύει από τον Απρίλιο του 2025.
Το Reuters μετέδωσε ότι ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε πως οι άραβες σύμμαχοι των ΗΠΑ θα δεχθούν επίθεση αν αμερικανικές βάσεις στο έδαφός τους χρησιμοποιηθούν εναντίον του Ιράν.
Τη Σαουδική Αραβία, το Ομάν, το Κατάρ και την Τουρκία φέρεται να έχουν εκφράσει αντίθεση σε μια αμερικανική επίθεση, ενώ ισραηλινά μέσα υποστηρίζουν ότι τα ΗΑΕ και η Ιορδανία τη στηρίζουν.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, πάντως, ξεκαθάρισε τη Δευτέρα ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου, του εδάφους ή των χωρικών της υδάτων για στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Κίνδυνος γενικευμένης σύγκρουσης
Τον Ιούνιο, το Ιράν απάντησε στον αμερικανικό βομβαρδισμό πυρηνικών του εγκαταστάσεων με επίθεση στη βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, έχοντας προηγουμένως προειδοποιήσει τις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα περιορισμένες ζημιές.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή τη φορά, με την Τεχεράνη αντιμέτωπη με μαζικές εσωτερικές εξεγέρσεις, μια νέα αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να εκληφθεί ως υπαρξιακή απειλή για το καθεστώς, οδηγώντας σε πιο σφοδρά αντίποινα, επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις σε όλη την περιοχή ή ακόμη και σε κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι ΗΠΑ αποστέλλουν επιπλέον συστήματα αεράμυνας Patriot και THAAD στη Μέση Ανατολή, καθώς η ένταση παραμένει σε οριακό σημείο.
